![]() |
|
||||||
![]() |
|||||||
![]() |
Rodzaje Cytrusów forum |
||||||
|
Rutowate (Rutaceae) , rodzina z klasy roślin dwuliściennych, obejmująca ok. 1600 gatunków, w większości występujących na obszarach tropikalnych i subtropikalnych.
Cytrusy (Citrus)
, rodzaj z rodziny rutowatych, do którego należy wiele bardzo ważnych gatunków drzew i krzewów owocowych . W zależności od ujęcia taksonomicznego, liczba gatunków waha się od kilkunastu do prawie 200.
Charakterystyczna budowa owocu to jagoda zrośnięta z kilku lub kilkunastu owocolistków. Okrywa owocu (skórka) składa się z dwóch warstw: zewnętrznej, zwanej flawedo, barwnej i zawierającej olejki lotne oraz wewnętrznej, białej, gąbczastej, czyli albedo.
Miąższ, złożony z wypełnionych sokiem wyrostków owocni, jest bardzo bogaty w witaminy, zwłaszcza witaminę C. Owoce spożywane są przede wszystkim na surowo, ale mają też szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym (soki, dżemy), perfumeryjnym i farmaceutycznym (popatrz na link właściwości oraz na link inne...)
przedstawiam państwu: CYTRON (Citrus medica), nazywany także cedratem albo ethrogiem, to najstarsza uprawna roślina cytrusowa. Owoce niektórych odmian mogą osiągać długość 30 cm, a ciężar nawet do 2,5 kg. Pokrywa je gruba (czasem nawet 7-8-centymetrowa) pomarszczona i brodawkowata skórka o intensywnym aromacie, wykorzystywana do kandyzowania, smażona w cukrze daje tzw. cykatę, przyprawę do ciast i wyrobów cukierniczych. Z owoców otrzymuje się sok cytrynowy. Miąższ jest mało soczysty i niesmaczny. Odmiana cytrona 3 zwana Ręką Buddy ma niezwykle oryginalne ~ owoce z kilkoma wydłużonymi wyrostkami skórki, podobnymi do palców. W Chinach i Japonii roślinę tę uprawia się często w doniczkach. CYTRYNA , drzewo do 5 m wys., owocem jest żółta jagoda do 7 cm średnicy, bardzo soczysta i kwaśna. GRAPE–FRUIT, GREJPFRUT ,drzewo 6–15 m wys., owocem jest duża do 12 cm średnicy jagoda, bardzo soczysta o miąższu gorzkawo kwaśnym. Narigina jest składnikiem grejfruta powodującym gorycz... Natomiast syntetyzowany z nariginy dehydrochalkon jest słodszy od cukru 100 razy ! KALAMONDINA , LIMA FILIPIŃSKA, małe drzewko bardzo podobne do limy. Owoce do 2,5 cm, bardzo kwaśne, użytkowane jak cytryny. KUMKWAT (Fortunella) należy do innego rodzaju botanicznego niż pozostałe cytrusy, ale zalicza się go do tej samej grupy ze względu na ogromne podobieństwo do roślin cytrusowych. Krzew lub małe drzewo do 3 m wys. Owoce kumkwatów ( barwy pomarańczowej o kwaśnym miąższu i słodkiej okrywie), dwukrotnie mniejsze od mandarynek, okrągłe lub wydłużone (1,5–3 cm średnicy), są bardzo smaczne i aromatyczne. Zjada się je na surowo ze skórką lub przyrządza z nich kompoty i marmolady. W krajach Wschodu rośliny te stawia się często na stole podczas przyjęcia, aby goście mogli się częstować owocami prosto z krzaka.i KUMKWAT PERŁOWY , podobny do japońskiego, bez kolców. Owoc jajowaty do 4,5 cm długi ma kwaśny miąższ i słodką okrywę. LIMA , czyli limeta kwaśna (Citrus aurantifolia), to najbardziej wrażliwy na mróz gatunek cytrusa, dlatego uprawia się ją tylko w wilgotnym klimacie tropikalnym. Owoce limy (walny lub kulisty 3–5 cm średnicy) są podobne do cytryri, ale nieco od nich mniejsze, o cienkiej zielonkawożółtej skórce i bardzo kwaśnym soczystym i pachnącym miąższu. Pojawiają się w sklepach rzadziej niż cytryny, gdyż gorzej znoszą transport i przechowywanie. drzewo do 5 m wys., miąższ. Używany do napojów orzeźwiających. Angielscy marynarze podczas długich tras morskich jedli limonki aby uniknąć szkorbutu. Nazywani byli dlatego limey czyli "limojady"... MANDARYNKA , małe drzewo 2–6 m wys., owoc niewielki 3–5 cm średnicy, spłaszczony, beznasienny, wybitnie deserowy. Odmiany to: klementynka, tangerynka i tangelai (Mauritius dawniej był nazywany Mandara, i stąd mandarynki wzięły swoją nazwę) . POMARAŃCZA BERGAMOTA , krzew lub drzewo do 5 m wys., owoc – 6–8 cm średnicy, okrągława jagoda żółto zielonkawa, okrywa pachnąca, miąższ kwaśny. POMARAŃCZA CHIŃSKA , drzewo do 12 m wys., owoc – kulista dość duża jagoda, pokryta grubą pomarańczową okrywą, słodkawo kwaśny, soczysty i smaczny. POMARAŃCZA GORZKA , krzew lub małe drzewo Do 10 m wys., owoc – duża kulista jagoda z bardzo aromatyczną, gorzkawą, grubą, ciemnopomarańczową okrywą i kwaśnym, gorzkawym miąższem. POMPELA (Cifrus grandis) - inaczej pomelo (inne źródła mówią że pompela jest szlachetną odmianą pomelo...) lub pomarańcza olbrzymia należy do największych cytrusów. Duże jest zarówno drzewo (do 12 m), jak i liście oraz kwiaty. Owoce pompeli osiągają wagę nawet 2 kg do 20 cm średnicy, nieco spłaszczona jagoda o żółtawej grubej okrywie i żółtawym dość soczystym miąższu, nieco Przypominają grejfrut, lecz nie mają charakterystycznej dla nich goryczki. Ich skórka nadaje się do kandyzowania. PONCYRIA TRÓJLISTNA , krzew lub drzewo do 7 m wys., owoc – 3–5 cm średnicy jagoda, żółto–zielona z omszoną okrywą. Poza znanymi gatunkami i odmianami do chwili obecnej otrzymano sporo krzyżówek cytrusów. Jedną z bardziej interesujących hybryd jest cytranga powstała ze skrzyżowania pomarańczy słodkiej i trójlistkowej, wytrzymuje ona nawet stosunkowo duże mrozy ( do -10ºC ).
|
|